Czy kierowcy, który zbiegł z miejsca zdarzenia, należy się odszkodowanie? Czy towarzystwo ubezpieczeniowe powinno ponosić koszty naprawy pojazdów zniszczonych w zamachu terrorystycznym? Czy szkody spowodowane przez osobę nieuprawnioną do kierowania pojazdem mogą być zlikwidowane w ramach polisy? Ubezpieczyciele uważają, że nie. Czasami trudno się z nimi nie zgodzić.

Jest jednak wiele sytuacji, w których osoba ubezpieczona może mieć wątpliwości, czy należy jej się odszkodowanie. Przyjrzyj się zagadnieniu wyłączeń i ograniczeń odpowiedzialności w assistance, aby odpowiedzieć sobie na pytanie, czy naprawdę wiesz, od czego jesteś ubezpieczony.


Czym jest wyłączenie odpowiedzialności w assistance?

Wyłączenia odpowiedzialności to lista sytuacji znajdujących się poza zakresem ochrony ubezpieczeniowej, czyli takich, w których ubezpieczyciel nie udzieli pomocy i nie wypłaci odszkodowania. Takie listy znajdziemy w dokumentach nazywanych Ogólnymi Warunkami Ubezpieczenia, dostępnych na stronach internetowych poszczególnych towarzystw ubezpieczeniowych.

Najczęściej występujące wyłączenia odpowiedzialności w assistance

Szkody podlegające wyłączeniu odpowiedzialności w ubezpieczeniach assistance można podzielić na kilka kategorii.

Szkody spowodowane przez właściciela pojazdu w wyniku rażącego niedbalstwa

Za rażące niedbalstwo uważa się skrajną lekkomyślność i nieostrożność w użytkowaniu ubezpieczonych pojazdów. Niezachowanie ostrożności nie musi być celowe, żeby zostało ukarane przez ubezpieczycieli odmową wypłaty odszkodowania z polisy assistance. Wystarczy, że dotyczy spraw, których kierowca powinien być świadomy już od czasu ukończenia kursu na prawo jazdy. Przykładami rażącego niedbalstwa mogą być:

  • pozostawienie kluczyków od samochodu w przypadkowym miejscu, z którego ktoś może je ukraść, a potem odjechać naszym samochodem,
  • brak wymiany zamków po kradzieży kluczyków,
  • pozostawienie samochodu na pochyłej powierzchni bez zaciągnięcia hamulca ręcznego,
  • naruszenie zasad ruchu drogowego, np. jazda pod prąd,
  • pozostawienie bez nadzoru pojazdu, który ma w środku cenny ładunek,
  • niepodjęcie próby ratowania ubezpieczonego pojazdu przed pogorszeniem jego stanu po stłuczce czy wypadku,
  • opóźnione zawiadomienie ubezpieczyciela o powstaniu szkody. To ostatnie zaniedbanie może się przyczynić do pogłębienia uszkodzeń pojazdu albo utrudnić likwidację szkody.

Jak odwołać się od decyzji o rażącym niedbalstwie?

Firma ubezpieczeniowa w różnych sytuacjach może stwierdzić, że ubezpieczony dopuścił się rażącego niedbalstwa, wobec którego stosuje się wyłączenie odpowiedzialności. Jest jednak możliwość odwołania się od decyzji o rażącym niedbalstwie i upomnienia się o należne odszkodowanie z assistance. Zostało to określone przez Ustawę z dnia 5. sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym.

Odwołanie od decyzji o rażącym niedbalstwie powinno zawierać imię i nazwisko ubezpieczonego, numer likwidacji szkody, dane ubezpieczyciela, uzasadnienie napisania odwołania, roszczenie i podpis.


Uszkodzenia wynikające ze zwykłej eksploatacji

Jeśli sprawność pojazdu pogorszyła się ze względu na szkody eksploatacyjne, wynikające z normalnego zużycia się części pojazdu w czasie jego użytkowania, ubezpieczyciel nie bierze za to odpowiedzialności.


Szkody powstałe z przyczyn niezależnych od właściciela pojazdu

Są to na przykład uszkodzenia pojazdu spowodowane:

  • zanieczyszczeniem środowiska,
  • działaniem energii jądrowej,
  • aktami terrorystycznymi,
  • działaniami wojennymi,
  • strajkami, demonstracjami, protestami czy zamieszkami.

Szkody powstałe przez używanie pojazdu niezgodnie z jego przeznaczeniem

  • zniszczenia w wyniku używania samochodu w rajdach i wyścigach,
  • awarie spowodowane użyciem pojazdu do transportu zbyt ciężkich obiektów,
  • uszkodzenia, które pojawiły się podczas używania auta do nauki jazdy, mimo że nie było ono do tego przeznaczone,
  • szkody powstałe przez przewożenie w pojeździe zbyt dużej (względem informacji zawartych w dowodzie rejestracyjnym) ilości osób.

Uszkodzenia powstałe w czasie, gdy pojazd nie miał ważnego badania technicznego

Jeśli badanie techniczne pojazdu straciło ważność, firma zapewniająca polisę assistance może uznać, że uszkodzenia samochodu mogą mieć coś wspólnego z jego złym stanem technicznym. Odmówi wtedy wypłaty odszkodowania.

Szkody wynikające z użytkowania samochodu zdobytego w wyniku przestępstwa

Ubezpieczyciele stosują wyłączenie odpowiedzialności w przypadku szkody powstałej w trakcie użytkowania samochodu po jego kradzieży.

Szkody spowodowane przez osobę nieuprawnioną do kierowania pojazdem

Jeśli w czasie powstania szkody pojazd był prowadzony przez osobę, która nie posiada prawa jazdy, towarzystwo ubezpieczeniowe nie wypłaci odszkodowania za uszkodzenia samochodu.

Uszkodzenie lub kradzież pojazdu, który miał zabezpieczenia mniejsze niż deklarowane przez ubezpieczonego

Przy podpisywaniu umowy świadczenia assistance kierowca musi określić to, ile posiada sztuk kluczyków do samochodu (co okaże się istotne w razie kradzieży auta) oraz jakie zabezpieczenia przeciwwłamaniowe znajdują się w pojeździe (np. alarm albo immobilizer). Jeśli dojdzie do kradzieży i okaże się, że zabezpieczenia auta były inne niż deklarowane, ubezpieczyciel ma prawo nie wypłacić odszkodowania.

Uszkodzenia w kabrioletach

Często ubezpieczyciele stosują wyłączenie odpowiedzialności w assistance w przypadku samochodów, w których w trakcie zdarzenia (np. kradzieży) był otwarty dach.

Szkody, po których sprawca uciekł z miejsca zdarzenia

Kierowcy powinni zdawać sobie sprawę z tego, że ucieczka z miejsca zdarzenia nie tylko sprawi, że mimo wykupienia ubezpieczenia assistance nie otrzymają należnego odszkodowania, ale też może spowodować inne nieprzyjemne konsekwencje.

Szczególnie surowo karana jest ucieczka z miejsca zdarzenia, w którym doszło do uszczerbku na zdrowiu albo śmierci poszkodowanych. Sprawca, który w takiej sytuacji ucieknie z miejsca zdarzenia, powinien zdawać sobie sprawę z tego, że za nieudzielenie pomocy grozi mu kara do 3 lat pozbawienia wolności, a za ucieczkę z miejsca wypadku można trafić do więzienia na okres od 2 do 12 lat.

Ucieczka z miejsca zdarzenia jest traktowana jako okoliczność zwiększająca wymiar kary. Oprócz tego po ucieczce sprawca wypadku będzie musiał oddać swoje prawo jazdy. Jeśli był wtedy pod wpływem środków odurzających, prawo jazdy może zostać mu odebrane nawet do końca życia.

Szkody, które powstały na skutek samobójstwa albo samookaleczenia się kierowcy

Jeśli kierowca celowo uszkodził swój samochód w czasie próby samobójczej albo w celu samookaleczenia, firma ubezpieczeniowa ma prawo odmówić wypłaty odszkodowania z assistance jemu i jego rodzinie.

Uszkodzenia powstałe w czasie prowadzenia samochodu pod wpływem środków odurzających

Wyłączenie odpowiedzialności może dotyczyć także uszkodzeń, do których doszło, ponieważ kierowca był w stanie nietrzeźwości albo pozostawał pod wpływem narkotyków.

Szkody, które spowodowano w krajach podwyższonego ryzyka

Firmy ubezpieczeniowe stosują wyłączenia odpowiedzialności również wtedy, gdy do zdarzenia drogowego albo kradzieży doszło w wymienionych w OWU krajach podwyższonego ryzyka. Najczęściej są to następujące państwa:

  • Rosja,
  • Ukraina,
  • Białoruś, 
  • Mołdawia.

Ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela

Oprócz wyłączeń odpowiedzialności w assistance istnieją jeszcze jej ograniczenia. Są to limity ilości lub jakości pewnych usług świadczonych w ramach pakietów assistance. Do najczęstszych z nich zaliczają się:

  • ograniczenia dotyczące przedmiotu ubezpieczenia. Polisy assistance nie przysługują wszystkim rodzajom pojazdów;
  • ograniczenie zakresu terytorialnego. Większość dostępnych dla Polaków mniejszych pakietów assistance obejmuje swoim działaniem tylko powierzchnię Polski albo całej Europy, rzadko innych krajów;
  • określenie, które zdarzenia są objęte ochroną, np. tylko wypadki albo tylko kolizje i awarie;
  • franszyza kilometrowa. Jest to wyznaczona przez firmę ubezpieczeniową minimalna odległość od miejsca zamieszkania osoby ubezpieczonej. Poniżej tej wartości ubezpieczyciel nie jest zobowiązany udzielać pomocy swoim klientom;
  • zbyt duża odległość zdarzenia od miejsca zamieszkania. W ofertach assistance można spotkać się np. z ograniczeniem holowania do 100 km;
  • niepokrywanie przez ubezpieczyciela całego kosztu materiałów potrzebnych do wykonania świadczenia. Jako przykład można wskazać niektóre pakiety assistance, które zawierają usługę dowozu paliwa. Osoba ubezpieczona nie płaci dodatkowo za transport paliwa, ale musi zapłacić za samo paliwo;
  • konieczność wyboru tylko jednej z kilku usług. Na przykład czasem po odholowaniu uszkodzonego samochodu do warsztatu trzeba wybrać albo zorganizowanie transportu i noclegu dla kierowcy i pasażerów, albo podstawienie auta zastępczego;
  • ograniczenia wynajmu wyżej wspomnianego pojazdu zastępczego. W niektórych pakietach assistance samochód zastępczy przysługuje np. tylko na 3 dni i nie może być to pojazd klasy wyższej niż E;
  • limit usług z danej kategorii. Firma ubezpieczeniowa może odmówić zapewnienia samochodu zastępczego po raz drugi w danym okresie rozliczeniowym, jeśli w OWU assistance określono, że ubezpieczonemu przysługuje tylko jedna pomoc tego typu;
  • bardzo często w polisach assistance ubezpieczyciele wprowadzają ograniczenia dotyczące pomocy w wymianie koła i naprawie ogumienia, na przykład usługi te są niedostępne w najtańszych wersjach ubezpieczenia,
  • w niektórych pakietach assistance kierowcom przysługuje zakwaterowanie lub pomoc w kontynuacji podróży, ale zdarza się, że firmy ubezpieczeniowe pokrywają koszty takich usług tylko do pewnej kwoty;
  • rezerwacja biletów na pociągi i samoloty dla poszkodowanych jest dostępna tylko w niektórych wersjach assistance;
  • usługa holowania nie obejmuje dodatkowych opłat takich jak bilet na prom.

Już dowiedziałeś się, jakie są sposoby ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela, czego może nie obejmować Twoje ubezpieczenie assistance i co dokładnie powinieneś sprawdzić. Teraz sięgnij dla pewności po Ogólne Warunki Ubezpieczenia udostępnione przez Twoje towarzystwo ubezpieczeniowe. Czy rzeczywiście wiesz, od czego jesteś ubezpieczony?