Nawet kolizja w Twoim kraju, w której wzięły udział tylko osoby mówiące tym samym językiem, co Ty, może być dla Ciebie stresująca. Co dopiero, gdybyś znalazł się za granicą i sam musiał się zmagać z trudnościami nie tylko językowymi, ale i prawnymi innego państwa! Już teraz sprawdź, co powinieneś zrobić w razie kolizji za granicą.

Kolizja a wypadek — czym się różnią?

Ważne jest to, by wiedzieć, że kolizja jest czymś innym niż wypadek. W Polsce mianem kolizji określa się zdarzenie drogowe, w którym doszło do uszkodzenia mienia, ale żaden z jego uczestników nie doznał uszczerbku na zdrowiu. Wypadek przeciwnie — jest zdarzeniem, przez które nastąpiło stałe pogorszenie stanu zdrowia przynajmniej jednego poszkodowanego lub pojawiły się ofiary śmiertelne.

W poniższym tekście spróbujemy odpowiedzieć na pytania, jak najlepiej przygotować się na wystąpienie kolizji za granicą i co zrobić, jeśli do niej dojdzie.

Jak przygotować się do wyjazdu samochodem za granicę?

Jakie ubezpieczenie wykupić przed wyjazdem za granicę?

Przygotowania do zagranicznego wyjazdu warto zacząć od poszukiwania przydatnych ubezpieczeń. Są to:

  • obowiązkowe OC (jeśli to konieczne, wraz z Zieloną Kartą),
  • autocasco,
  • assistance,
  • NNW,
  • EKUZ,
  • ubezpieczenie turystyczne.

OC i Zielona Karta

OC jest obowiązkową polisą otaczającą ochroną zdarzenia, w których kierowca ubezpieczonego auta spowoduje szkody na innym uczestniku ruchu. Zielona Karta jest dokumentem potwierdzającym za granicą, że Twoje ubezpieczenie OC jest aktualne. W zależności od ubezpieczyciela jest wydawana bezpłatnie razem z OC albo trzeba ją wykupić oddzielnie. Obowiązuje tylko w niektórych krajach. Są to:

  • Albania,
  • Azerbejdżan,
  • Białoruś,
  • Bośnia i Hercegowina,
  • Czarnogóra,
  • Iran, 
  • Izrael,
  • Maroko,
  • Mołdawia,
  • Macedonia,
  • Rosja, 
  • Tunezja,
  • Turcja,
  • Ukraina.

Jeśli zapomnisz wziąć Zieloną Kartę do państwa, w którym jest wymagana, będziesz zmuszony wykupić ubezpieczenie graniczne, którego koszt waha się w zależności od kraju od kilku do kilkudziesięciu euro.

AC za granicą

Autocasco to ubezpieczenie zapewniające ochronę w razie uszkodzenia własnego samochodu, kradzieży albo działania sił natury. Polisy AC mają różne zakresy ochrony. Przed wykupieniem autocasco na wyjazd za granicę należy sprawdzić:

  • zakres terytorialny polisy, 
  • zakres ochrony (czy AC obejmuje ochroną kolizje, czy tylko wypadki),
  • wyłączenia odpowiedzialności (np. jakie państwa w OWU AC uważa się za kraje wysokiego ryzyka i dlaczego ubezpieczyciel nie wypłaci odszkodowania, jeśli auto zostanie skradzione w jednym z tych krajów),
  • zasady likwidacji szkody w innych krajach.

Jakie assistance wykupić przed podróżą?

Do wyboru masz roczne assistance albo assistance krótkoterminowe (na 7, 15 lub 30 dni). Tego rodzaju ubezpieczenie może pomóc, gdy po kolizji będziesz potrzebował naprawy auta na miejscu zdarzenia lub jego odholowania do warsztatu, a także pomocy tłumacza. W assistance również występują ograniczenia odpowiedzialności (niektóre wersje polisy nie zapewnią nam pomocy w razie kolizji) oraz jej wyłączenia (nie każde assistance działa we wszystkich krajach Europy, a tylko nieliczne obejmują ochroną kraje azjatyckie i afrykańskie). Niewymienione wcześniej usługi w pakietach assistance przydatne po kolizji za granicą to przede wszystkim:

  • pomoc prawnika,
  • możliwość skorzystania z całodobowej infolinii informacyjnej,
  • dostępność auta zastępczego,
  • transport kierowcy i pasażerów.

Ubezpieczenie NNW za granicą

Ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków obejmuje ochroną zdrowie i życie kierowcy i pasażerów ubezpieczonego samochodu. Zapewnia wypłatę odszkodowania w razie wystąpienia uszczerbku na zdrowiu osób znajdujących się w pojeździe. NNW nie przyda się po kolizji, w której żaden z pasażerów nie został poszkodowany, ale warto je wykupić, bo odszkodowanie z niego posłuży Ci w razie wypadku.

EKUZ

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego uprawnia do korzystania z usług medycznych udzielanych przyjezdnym na takich samych zasadach, na jakich korzystają z nich mieszkańcy kraju, do którego podróżujesz. Po udziale w stłuczce raczej nie będziesz potrzebował pomocy lekarskiej, ale na wypadek konieczności skorzystania z pomocy lekarza w innych okolicznościach warto mieć przy sobie EKUZ. Szczególnie dlatego że jest wydawana od ręki i za darmo.

Ubezpieczenie turystyczne na wyjazd za granicę

To ubezpieczenie również może nie przydać się po samej kolizji, ale okaże się użyteczne w innych sytuacjach. Polisa turystyczna zapewnia pomoc, gdy konieczne będzie skorzystanie z usług prywatnej placówki medycznej, zapewnienie noclegu dla współpasażerów hospitalizowanej osoby, opieka nad jej dziećmi i zwierzętami, a nawet akcja ratownicza czy zwrot kosztów w związku z odwołaniem noclegu czy imprezy turystycznej.

Trójkąt, gaśnica i międzynarodowe prawo jazdy

Za granicą przyda się nie tylko ubezpieczenie. Potrzebne będą też pewne przedmioty, które powinieneś spakować do auta przed wyjazdem. Co ważne, kierowca pojazdu nie zostanie ukarany za nieposiadanie w samochodzie ekwipunku wymaganego w kraju, do którego przyjechał. Każdy właściciel pojazdu ma obowiązek wyposażyć go tylko w przedmioty obowiązkowe w państwie, w którym auto zostało zarejestrowane.

Oprócz gaśnicy i trójkąta ostrzegawczego, które są wymagane w Polsce, za granicą będziesz potrzebować także prawa jazdy — ale niekoniecznie tego, które uprawnia Cię do jeżdżenia po polskich drogach. Nie martw się — nie będziesz musiał jeszcze raz przystępować do egzaminu na prawo jazdy. Tzw. międzynarodowe prawo jazdy, które przyda się np. w Meksyku czy Zjednoczonych Emiratach Arabskich, jest wydawane w starostwie powiatowym. Wyrobienie go kosztuje 35,50 zł, a na jego odbiór czeka się około 3 dni. Przed podróżą sprawdź, czy w państwie, do którego jedziesz, wymagane jest międzynarodowe prawo jazdy, czy wystarczy to, które już masz.

Przed wyjazdem za granicę można też przygotować się na wypadek samej kolizji. Aby to zrobić, można wydrukować formularz oświadczenia sprawcy kolizji ze strony internetowej Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (PBUK). Gotowy druk pomoże uwzględnić w oświadczeniu wszystkie potrzebne informacje, które zostały też wymienione poniżej.

Kolizja za granicą — co robić krok po kroku?

Zabezpieczenie miejsca zdarzenia

Po kolizji za granicą lepiej nie usuwać pojazdów z jezdni (chyba, że zagraniczne przepisy wyraźnie mówią inaczej). Jeśli na miejsce zdarzenie przyjedzie policja, będzie musiała zobaczyć, jak dokładnie wyglądają uszkodzone pojazdy.

Trzeba zabezpieczyć samochód, wyłączając silnik, zaciągając hamulec ręczny i włączając światła awaryjne. Należy ustawić za pojazdami trójkąt ostrzegawczy (warto mieć wtedy na sobie kamizelkę odblaskową).

Wszystkie te czynności należy wykonywać z zachowaniem ostrożności, w miarę możliwości dbając jednocześnie o bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu.

Spisanie oświadczenia sprawcy kolizji za granicą

Jeśli do kolizji doszło za granicą, należy spisać oświadczenie sprawcy kolizji. Takie oświadczenie powinno zawierać następujące informacje:

  • dane osobowe uczestników kolizji,
  • datę i miejsce kolizji,
  • numery rejestracyjne sprawcy i poszkodowanego,
  • nazwy ich towarzystw ubezpieczeniowych,
  • nazwy krajów, w których ubezpieczone są ich pojazdy,
  • dane z ubezpieczenia granicznego albo Zielonej Karty,
  • dokładny opis zdarzenia,
  • podpisy obu stron.

Jak wyżej wspomniano, jeśli chcesz przed wyjazdem zaopatrzyć się w gotowy angielsko-polski druk oświadczenia sprawcy kolizji, możesz go pobrać ze strony PBUK. Nie trzeba jednak drukować oficjalnego wzoru oświadczenia — wystarczy zwykła kartka z powyżej wymienionymi informacjami. W tym dokumencie jeden z uczestników kolizji powinien wziąć na siebie winę za wystąpienie zdarzenia. Jeśli żaden z nich nie chce tego zrobić, na miejsce kolizji należy wezwać policję.

Za granicą mogą obowiązywać inne zasady postępowania, niż w Polsce. O ile w Polsce nie wzywa się policji po każdej kolizji, a tylko po wypadku, o tyle w innych krajach powinno się wezwać policję, gdy np. suma zniszczeń przekracza wartość 500 euro (tak jest w Serbii) albo inną kwotę. Przed wyjazdem do innego kraju warto zapoznać się z obowiązującymi tam przepisami. W razie wątpliwości zwykle lepiej wezwać policję.

Jak postąpić po wypadku za granicą?

Wiadomo już, że wypadek jest czymś innym, niż kolizja. Mimo to warto przy okazji wspomnieć, że po wypadku, w którym zostały poszkodowane jakieś osoby, należy zachować się inaczej niż po kolizji. Trzeba zabezpieczyć miejsce zdarzenia przez ustawienie trójkąta ostrzegawczego za pojazdem oraz włączyć światła awaryjne. Po wypadku należy też bezwzględnie zawiadomić policję, a także pogotowie ratunkowe. Należy udzielić pierwszej pomocy poszkodowanym. Za zaniechanie tego grozi kara pozbawienia wolności.

Likwidacja szkody z OC sprawcy za granicą

Jeśli zostałeś poszkodowany w kolizji za granicą, szkoda powinna zostać zlikwidowana z OC sprawcy. Będziesz do tego potrzebował tylko oświadczenia sprawcy kolizji albo protokołu policyjnego z miejsca stłuczki. Możesz skontaktować się z przedstawicielem ubezpieczyciela za granicą albo z jego polskojęzycznym korespondentem, który pomoże Ci dopełnić wszystkich formalności potrzebnych do uzyskania odszkodowania. Kontakt z korespondentem możesz nawiązać przez stronę PBUK.

Likwidacja szkody z polisy AC

Towarzystwa ubezpieczeniowe określają w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia, ile czasu ma uczestnik zdarzenia na zgłoszenie go swojemu ubezpieczycielowi. Często jest to np. tylko doba od wystąpienia zdarzenia, należy więc poinformować firmę ubezpieczeniową o kolizji przez internet albo telefonicznie. Warto przed wyjazdem jeszcze raz sprawdzić OWU dotyczące polisy autocasco.

Assistance w razie kolizji

Firmy oferujące pakiety assistance wymagają niezwłocznego poinformowania ich o zdarzeniu. Jak to zrobić?

  1. Odszukaj numer do czynnego przez całą dobę Centrum Alarmowego (numer znajdziesz na swojej polisie albo na stronie internetowej ubezpieczyciela).
  2. Zanim wybierzesz ten numer, zadbaj o bezpieczeństwo na miejscu zdarzenia w sposób opisany powyżej.
  3. Spróbuj określić swoją lokalizację za pomocą urządzenia GPS albo patrząc na słupki kilometrowe w terenie niezabudowanym lub nazwy ulic i numery domów w terenie zabudowanym.
  4. Postaraj się ocenić uszkodzenia pojazdu.
  5. Przygotuj się do rozmowy z konsultantem Centrum Alarmowego. Potrzebne Ci będą:
  • numer polisy ubezpieczeniowej (czasem też numer OC i AC, jeśli assistance zostało zawarte w pakiecie z nimi),
  • numer rejestracyjny pojazdu,
  • jego numer VIN (znajduje się w dowodzie rejestracyjnym),
  • informacje na temat marki i modelu pojazdu,
  • dane kontaktowe i adresowe do Ciebie i Twoich pasażerów.

Po zgłoszeniu problemu poczekaj na pomoc na miejscu zdarzenia i nie blokuj swojego telefonu niepotrzebnymi rozmowami — osoby współpracujące z ubezpieczycielem mogą chcieć się ponownie z Tobą skontaktować.

Szkoda całkowita za granicą

Jeśli po kolizji stwierdzono szkodę całkowitą, czyli brak możliwości naprawy ze względu na skalę szkód lub po prostu nieopłacalnośc reparacji, w punkcie, w którym dokona się złomowanie, należy poprosić o pisemne potwierdzenie kasacji. Będzie potrzebne do wyrejestrowania samochodu w Polsce.

Poradzenie sobie w przypadku kolizji za granicą może być dla Ciebie dużym wyzwaniem. Jeśli już przed wyjazdem odpowiednio się przygotujesz i będziesz przestrzegał powyżej wymienionych zasad, będzie Ci łatwiej zapobiec przykrym konsekwencjom stłuczki poza granicami swojego kraju.